Wiedzą i doświadczeniem w zakresie technologii VoIP dzieli się Maciej Łątkowski, Country Manager Funkwerk-EC.

Prawdą jest, że telefonia IP z wykorzystaniem komputera jako telefonu nie sprawdza się w codziennym użytkowaniu. Tego rodzaju rozwiązanie było dobre na początku, gdy usługi VoIP dopiero wchodziły na rynek klienta masowego i znacznie ułatwiały sprawdzenie i oswojenie się z technologią. Na dzień dzisiejszy, pomijając specjalizowane stanowiska pracy w firmach typu call center, programowy telefon SIP (główny standard komunikacji VoIP) jest jedynie uzupełnieniem oferty producentów sprzętu dla telefonii internetowej czy operatorów VoIP.

Także Funkwerk-EC, jako producent systemowych rozwiązań w tym zakresie, udostępnia aplikację telefonu IP za darmo. Pozostaje jednak pytanie czy telefon IP jako urządzenie stacjonarne stał się naturalnym następcą aplikacji komputerowej. Bez wątpienia większość ludzi woli korzystać z "normalnego" telefonu niż z myszki i klawiatury. Telefon to urządzenie dosyć osobiste i obsługiwać je potrafi każdy, ale czy aby na pewno oznacza to wzrost popularności telefonów IP? O sukcesie każdej nowej technologii decyduje jej ewolucyjność a nie rewolucyjność. Ludzie akceptują radykalne zmiany w swych przyzwyczajeniach tylko w sytuacjach absolutnie nadzwyczajnych. Z tego powodu istnieje naturalne dążenie rynku do maksymalnego wykorzystania już istniejących u klientów urządzeń czy infrastruktury. Na pewno telefon IP cieszy się dzisiaj dużym zainteresowaniem w odróżnieniu do rozwiązań programowych na bazie komputera PC ale przynajmniej w najbliższym czasie nie stanie się on podstawą w implementacjach rozwiązań telefonii IP u odbiorców indywidualnych czy biznesowych. Trzeba pamiętać bowiem, że telefony IP są z reguły droższe i wymagają odpowiedniej konfiguracji. Nie da się ich przenieść z gniazdka do gniazdka bez zachowania pewnych zasad. Biorąc to wszystko pod uwagę mamy w ofercie telefon elmeg IP290, który został zaprojektowany z myślą o zachowaniu maksymalnej ergonomii, czego właśnie oczekują użytkownicy. Obok polskiego menu - które wcale nie jest standardem w oferowanych na rynku telefonach IP - zawarliśmy w tym urządzeniu komplet mechanizmów do zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania (możliwość szyfrowania głosu przy komunikacji przez Internet) oraz dostosowania urządzenia do pracy w rozmaitych środowiskach IP, które może posiadać użytkownik.

Często spotykam się z opiniami krytycznymi na temat usług VoIP ze strony osób które jakiś czas temu - 3-4 lata - próbowały zastosować tę technologię. Przyczyną tego stanu rzeczy były nie tyle raczkujące wtedy usługi VoIP ale nieodpowiedni sprzęt - telefony IP czy routery dostępowe do Internetu. Na dzień dzisiejszy operatorzy SIP przygotowani są do świadczenia wysokiej jakości usług, ale cały czas otwarta pozostaje sprawa sprzętu stosowanego u klientów. Jak to się ma do popularności telefonów IP? Bez wątpienia są bardziej popularne niż aplikacje komputerowe, ale ewolucja rynku wymusza następny krok - inteligentne urządzenia dostępowe. W skrócie można powiedzieć, że chodzi o urządzenie, które daje dostęp do Internetu, można do niego podłączyć normalne telefony analogowe, cyfrowe ISDN czy też telefony IP, potrafi wykorzystać usługi operatorów telefonii IP (SIP) przy jednoczesnym wykorzystaniu standardowych linii POPTS/ISDN. To jest właśnie najbardziej oczekiwane rozwiązanie. Np. elmeg T444 to mała centralka z wbudowanym routerem xDSL pozwalająca na podłączenie normalnych telefonów i dająca możliwość wykorzystania do 10 operatorów VoIP (oprócz standardowych linii ISDN czy POTS). Reasumując temat: telefon IP zastąpił aplikacje komputerowych telefonów IP, ale nie stał się na razie głównym elementem przy wdrażaniu nowej technologii.

Bramki VoIP to temat dosyć popularny i nawet o większym znaczeniu niż telefon IP. Proszę zauważyć, że najtańsze bramki VoIP są tańsze niż najtańsze telefony IP, co jest ważne z punktu widzenia ekonomii. Klient może wykorzystać telefon analogowy, który już ma i jest do niego przyzwyczajony. Często nawet zestaw składający się z telefonu analogowego i bramki VoIP jest tańszy niż telefon IP. Z punktu widzenia infrastruktury to zarówno telefon IP jak i bramka VoIP wymagają tego samego - sieć IP z dostępem do Internetu. Oczywiście, nadal pozostaje pytanie o jakość usługi VoIP jaką daje telefon IP czy bramka IP. To jednak zależy w głównej mierze od konkretnego urządzenia. Przykładowo, kodowanie dźwięku w naszym telefonie elmeg IP290 jest realizowane sprzętowo i gwarantuje wysoką jakość, co potwierdzają opinie niezależnych testerów. Koszt takiego telefonu jest jednak wyższy niż popularnych bramek IP, które jednak często – ze względu na konieczność kompromisu pomiędzy jakością i ceną, okazują się rozwiązaniem niesatysfakcjonującym. Aby dodatkowo skomplikować sprawę, możliwa jest także sytuacja odwrotna: tanie telefony IP oferują gorszej jakości kodowanie niż bramki IP. Reasumując, nie zawsze rozwiązanie tanie jest wystarczająco dobre. Idąc dalej, przy wyborze rozwiązania dla siebie należy brać pod uwagę ewolucyjność rynku i osobiste wymagania: wykorzystać to co już mam, jak najmniej zmieniać z punktu widzenia użytkowania i przyzwyczajeń. W takim kontekście przewagę mają bramki IP. Nadal jednak pozostaje pytanie - czy aby bramka IP to rozwiązanie optymalne? Z moich doświadczeń wynika, że jesteśmy już na dalszym etapie rozwoju i zwykłe bramki IP nie są niczym szczególnym, a czasem wręcz nie pozwalają na pełne wykorzystanie możliwości jakie oferują operatorzy VoIP. Przyszedł czas na bardziej inteligentne urządzenia, pozwalające równocześnie skorzystać z nowoczesnej technologii i nie wyzbywać się przyzwyczajeń.

Ograniczając się tylko do tematu "telefon IP", który mimo rozwoju inteligentnych bram medialnych jest pełnoprawnym elementem rozwoju telefonii IP, nie oczekiwałbym w najbliższym czasie jakiejś spektakularnej rewolucji w wyglądzie urządzenia. Trudno wyrokować co będzie się działo z gustami ludzi za parę lat, ale pewna ciągłość zmian w upodobaniach klientów daje podstawy do wyrokowania na najbliższy okres. Tutaj zdecydowanie telefon IP będzie nadal przypominał normalny telefon. Standardem staje się mniejszy lub większy wyświetlacz. Producenci na pewno skorzystają z możliwości jakie daje w pełni cyfrowe łącze IP do wzbogacenia funkcji jakie może pełnić telefon. Podobna rzecz wydarzyła się przy okazji wdrażania technologii ISDN - w telefon elmeg CS410 wbudowaliśmy cyfrowy modem USB pozwalający na integrację telefonu z komputerem PC i usługami dostępu do Internetu. Nadal to jest jednak telefon z wyglądu, ale już z dużym i czytelnym podświetlanym wyświetlaczem. Podobnie rzecz ma się z telefonami IP. Zaczęliśmy od elmeg IP-290 przypominającego "normalne" telefony, a teraz wprowadzamy elmeg IP-S400 z dużym wyświetlaczem, gdzie wygląd urządzenia nabiera charakteru bardziej ekskluzywnego i komfortowego. Nadal jest to jednak telefon i raczej nie przywołuje skojarzenia w stylu komputera z słuchawką. Niektórzy producenci oferują telefony IP z bardzo dużym ekranem i tutaj można odnieść nieco inne wrażenie. Będą pojawiać się tego typu rozwiązania i nie ma co do tego najmniejszej wątpliwości. Pytanie tylko co zadomowi się na rynku i co będzie preferowane przez klientów. Myślę, że jednak przeważać będzie "klasyczny" kształt telefonu dostosowany do aktualnie panujących trendów mody. Proszę nie zapominać o aspekcie ekonomicznym. Najbardziej "udziwnione" modele przypominające np. mały komputer będą kosztować tak jak wyglądają.... więcej niż przeciętny użytkownik jest wstanie wydać na ten cel. Będą to produkty marginalne. Z tych samych przyczyn w przeszłości na margines zostały zepchnięte videofony ISDN.

Klienci zawsze zwracają uwagę na cenę telefonu. Oczywiście kryje się tutaj pułapka, z której potem ciężko jest wybrnąć: tani sprzęt może nie spełnić oczekiwań w stosunku do jakości połączeń VoIP. Sieć IP, którą mamy u siebie w domu czy w firmie, może być różnie skonfigurowana i może wykorzystywać różne urządzenia dostępowe typu router. W większości przypadków nie jest to infrastruktura dostosowana do technologii VoIP i bardzo częstym przykładem jest brak wsparcia dla SIP w routerze dostępowym do Internetu. Jedyny ratunek to odpowiednia elastyczność w konfiguracji telefonu i mechanizmy pozwalające na ominięcie utrudnień w komunikacji powodowanych przez istniejący już osprzęt IP. Z tego też powodu Funkwerk-EC jako producent skoncentrował się na zaoferowaniu wysokojakościowego telefonu IP-290. Na jego przykładzie podam, na co należy zwracać uwagę - oczywiście wygląd nie podlega dyskusji, to sprawa indywidualnych gustów. Telefon IP powinien posiadać/zapewniać:


 

1. Polskie menu: znacznie ułatwia korzystanie z telefonu, szczególnie z dodatkowych funkcji.
2. Cztery główne kodeki:G.711, G.726, G.723 oraz G.729 z możliwością ustawienia preferowanej kolejności, co jest ważne w przypadku słabej jakości dostępu do Internetu. Np.. kodek G.711 zajmuje pasmo około 80kb/s, a już G.729 zadowala się pasmem około 10 kb/s. Jakość kodowania powinna być jak najlepsza. Ale to okazuje się zwykle po zakupie urządzenia. Przeważnie tańsze telefony mają tutaj problem, co wynika z zastosowanego tańszego procesora.
3. Mechanizm STUN pozwalający na uruchomienie telefonu IP za routerem, który nie wspomaga usług VoIP. Nie ma tu stuprocentowej pewności, ale w większości przypadków STUN daje sobie radę z popularnymi na rynku routerami.
4. Obsługa kilku kont u operatorów SIP: (np. nasz telefon elmeg IP290 obsługuje 7 niezależnych kont) co pozwala na maksymalizację oszczędności przy połączeniach - operatorzy mogą mieć różne stawki w zależności od kierunku połączeń. Dodatkowo, dzięki obsłudze 7 operatorów/kont SIP, na bazie elmeg IP-290 można zaimplementować międzynarodowy charakter własnego biura. Dla przykładu, oprócz kont u polskich operatorów z numerami z różnych stref numeracyjnych, można mieć jedno konto u operatora zagranicznego np. w Niemczech. Osoby w Niemczech dzwonią wtedy na numer niemiecki (po stawkach lokalnych) i przez Internet połączenie trafia do naszego aparatu IP-290.... Korzystam z tego osobiście i to dopiero jest przełom w podejściu do telefonii.
5. Wspomaganie funkcji telekomunikacyjnych jak zawieszanie połączeń, przełączanie rozmów czy konferencja trójstronna.
6. Konfiguracja przez WWW - to już raczej standard.
7. Klawisze funkcyjne do których można przypisać np. różnych operatorów SIP.
8. Im więcej ustawień konfiguracyjnych tym większa szansa na prawidłową instalację telefonu IP we własnej sieci IP.